Viết vài dòng nhân dịp Sinh nhật tuổi U30+

Nỗ lực trong nhiều trường hợp là phần cốt lõi làm nên giá trị của một con người. Không phải vì nó đảm bảo thành công, mà vì nó phản ánh cách ta đối diện với thử thách. Khi chọn tiếp tục học hỏi, tiếp tục làm việc, tiếp tục hoàn thiện mình ngay cả khi chưa nhìn thấy kết quả rõ ràng, đó là đang âm thầm bồi đắp nội lực. Giá trị của bản thân vì thế không chỉ được đo bằng thành tích bên ngoài, mà còn được hình thành từ sự bền bỉ, kỷ luật và trung thực với lựa chọn của mình.

Angela Duckworth cho rằng điều tạo nên khác biệt dài hạn không chỉ là tài năng, mà là “grit” – sự kết hợp giữa đam mê dài hạn và sự kiên trì bền bỉ với mục tiêu cá nhân trong thời gian dài. Carol Dweck lại nhấn mạnh rằng tư duy phát triển giúp con người nhìn thất bại như một phần của quá trình trưởng thành. Những quan điểm ấy gợi nhắc rằng nỗ lực không đơn thuần là cố gắng nhiều hơn người khác, mà là duy trì niềm tin vào khả năng tiến bộ của chính mình. Khi nỗ lực trở thành một thái độ sống thay vì một áp lực phải chứng minh, ta có thể vững vàng hơn trước biến động. Và cũng từ nền tảng đó, một phẩm chất quan trọng khác dần được nhận ra, đó là lòng trắc ẩn.

Lòng trắc ẩn (Compassion) – một hành động, một cảm xúc hoàn toàn tự nhiên của con người và nó diễn ra trong vô thức. Lòng trắc ẩn được hiểu là cảm giác bạn thấu hiểu được cảm xúc của người khác mà không có mục đích nào, đó có thể là sự đồng cảm nỗi đau của người khác hay tình cảnh khó khăn của bất kỳ ai.

Kristen Neff (giáo sư danh dự của khoa Phát triển Con người tại Đại học Texas) định nghĩa lòng trắc ẩn đối với bản thân là “đối xử tử tế và thấu hiểu đối với bản thân trong những hoàn cảnh thất bại, hơn là chỉ trích bản thân một cách nghiêm khắc; nhìn nhận những trải nghiệm của mình như một phần của trải nghiệm của con người; hơn là nhìn nó như một thứ gì đó tách biệt; và nhận biết những suy nghĩ và cảm xúc của mình, hơn là hoàn toàn đồng hóa mình với chúng.”

Chúng ta không giống như những đồ vật được tạo ra từ máy móc. Thật là sai lầm nếu chỉ đặt tất cả hy vọng hạnh phúc của chúng ta vào sự phát triển bên ngoài.Một câu chuyện mà tôi đã đọc được là “hội chứng con vịt Stanford”: có một con vịt đang bơi trong hồ, trên bề mặt, con vịt có vẻ như đang lướt đi một cách bình thản, nhưng nếu như bạn nhìn xuống bên dưới mặt nước, bạn sẽ thấy chân của con vịt đang đạp vất vả để nổi lên mặt nước. Khi chúng ta dừng việc tự chỉ trích, tự làm tổn hại bản thân và bắt đầu đối xử tử tế với bản thân, nó sẽ giúp chúng ta nâng cao khả năng phục hồi của mình.”

Lòng trắc ẩn cũng đòi hỏi một sự tiếp cận bình tâm đối với các cảm xúc tiêu cực của chúng ta, để những cảm xúc ấy không bị đè nén hay phóng đại, bởi chỉ khi biết dịu dàng với mình, nỗ lực mới trở thành giá trị bền vững của bản thân.

#những_năm_tháng_tôi_viết