Cái tôi (hay ngã kiến – egoismism/the selfness) là sự tự nhận thức của một người về tư cách, nhân phẩm hoặc giá trị của chính mình, đặc biệt là để phân biệt mình với thế giới bên ngoài và các cá nhân khác.
Cái tôi trong mỗi người phát triển theo thời gian trong quá trình sống của con người… Khi còn nhỏ người ta ít bị các yếu tố xã hội tác động vào nhận thức về chính mình, nói cách khác, cái tôi được phát triển tương đối độc lập. Một em bé sẽ ít bị tổn thương hay bị chạm tự ái như người lớn khi bị phê bình hay khiển trách. Trẻ em thường quên rất mau và ít khi “để bụng” những chuyện buồn phiền. Trong khi đó người lớn có thể tức giận rất lâu và phản ứng rất nặng nề nếu bị chạm tự ái.
Quan niệm về cái tôi thường được hiểu theo hai khía cạnh:
(1) Tích cực: sự hãnh diện phù hợp về những giá trị, nhân phẩm của chính bản thân;
(2) Tiêu cực: sự nhận định sai về những giá trị, nhân phẩm của mình đưa đến sự tự ti hay tự tôn.
Để hiểu mình ở khía cạnh nào thì “Hãy thành thật với chính mình”.
Sự chân thành cộng với việc đánh giá đúng mức khả năng và những giá trị thực có của chính mình sẽ giúp chúng ta mạnh dạn hơn, cởi mở hơn với thế giới quanh ta cũng như sẵn sàng đón nhận để vượt qua các chướng ngại trong cuộc sống. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc nhận thức cái tôi tích cực và cái tôi tiêu cực là rất mong manh.
Học Dược, chắc bạn nào cũng biết biểu tượng ngành Dược là “cái ly và con rắn”. Theo nhiều tài liệu, biểu tượng này được Hiệp hội dược Paris sử dụng từ những năm 1796, Hội Dược sĩ Hoa Kỳ công nhận biểu tượng cho nghề Dược từ năm 1964 và phổ biến đến ngày nay, mặc dù cũng có nhiều biểu tượng khác nhữ chữ Rx, hay chày và cối,…
Trong thần thoại Hy Lạp, thần Asclepius – con trai của thần Apollo – vị thần y học và chữa bệnh của người Hy Lạp. Ông quan sát thấy những con rắn sử dụng các loại cây để chữa bệnh cho mình từ đó ông đã nghiên cứu để tạo ra các vị thuốc điều trị bệnh. Thần Zeus lo sợ Asclepius sẽ giúp cho tất cả mọi người đều bất tử vì có thể chữa bệnh cứu người nên đã ra lệnh giết Asclepius. Người dân đã lập một đền thờ để thờ Asclepius, xung quanh luôn có những con rắn bò đến mà người ta tin rằng do Asclepius đã cứu những con rắn này.
Canh giữ đền có công chúa Hygeia – con gái của thần Asclepius – một nữ thần sức khoẻ (từ hygiene – vệ sinh – cũng xuất phát từ tên của nữ thần Hygeia). Nữ thần canh giữ đền cùng với những con rắn quấn quanh tay và một cái ly đựng thuốc và sau này hình ảnh con rắn quấn quanh cái ly đã trở thành biểu tượng của Ngành Dược. Hình ảnh con rắn tượng trưng cho sự sống bền bỉ, sức sống mãi liệt bởi vì rắn có thể lột xác, thay bộ da mới như bắt đầu một sự sống như một vòng tuần hoàn. Hình ảnh con rắn còn thể hiện cho sự khôn ngoan và thận trọng – một đức tính quan trọng của người Dược sĩ.
Khi hỏi Dược sĩ có cần cái Tôi không, tôi trả lời là có. Dược sĩ cần có một cái Tôi tích cực, sự hãnh diện và tự hào về bản thân, về đức tính khôn ngoan và thận trọng trong hành nghề để có thể nghiên cứu, sản xuất ra những sản phẩm thuốc hoặc tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc đúng hoặc là có chiến lược xây dựng thương hiệu bán hàng, marketing đúng đắn, phản ảnh đúng giá trị của sản phẩm thuốc. Ngược lại, nếu cái Tôi tự ti về chính mình, về công việc của mình thì sẽ rất khó để có thể trở thành một Dược sĩ giỏi. Dược sĩ có một cái Tôi riêng nhưng cần có tinh thần và thái độ làm việc nhóm, tôn trọng đồng nghiệp, hợp tác với nhau cùng phát triển, không thể lúc nào cũng tự ái hay dễ bị tổn thương và đặc biệt là hợp tác chặt chẽ với bác sĩ để có những hướng đúng dắn trong điều trị bệnh.
Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy niềm tin về ngành dược khi mà tốc độ nghiên cứu vaccine và thuốc đều trị bệnh diễn ra nhanh chóng, góp phần vào công cuộc chống dịch. Ba yếu tố của người Dược sĩ làm củng cố niềm tin đó là mối quan hệ tích cực, năng lực/ chuyên môn và tính nhất quán. Đây cũng là cái Tôi của người Dược sĩ.
(Ảnh: nhóm Thầy và Trò)
